درباره موسسۀ متا

  • بسم الله الرحمن الرحیم
  • موسسۀ مطالعات تمدن اسلامی (متا) با تولیت حجت الاسلام والمسلمین سیدمحمدحسین متولی امامی از سال ۱۳۹۰ آغاز به کار کرد.

حجت الاسلام والمسلمین محمدحسین متولی امامی

«به نام خدا آغاز می کنم»

شناسنامه علمی  و اجرایی «سید محمد حسین متولی امامی»[۱]

  • وضعیت تحصیلی
  • سطح سوم حوزه علمیه و اشتغال به درس خارج و پژوهش‌های فقهی.
  • اشتغال به درس خارج فقه و اصول (سطح سوم حوزه) در محضر آیات عظام: مکارم شیرازی، مؤمن، سبحانی، مدرسی و علی‌دوست.
  • فارغ التحصیل کارشناسی حقوق مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمینی(ره).
  • فارغ التحصیل کارشناسی ارشد فلسفه علوم اجتماعی مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمینی(ره).
  • دکتری دانش اجتماعی مسلمین (مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمینی(ره).
  • محل تحصیلات حوزوی: حوزه علمیه اصفهان به مدت پنج سال و حوزه علمیه قم به مدت یازده سال.
  • محل تحصیلات کلاسیک: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
  • حوزهمطالعات تخصصی: اسلام، علوم اجتماعی و مطالعات تمدنی.
  • تسلط بر زبان‌های خارجی
  • زبان انگلیسی: مدرک تافل.
    • زبان عربی: تسلط کامل بر مکالمه و ترجمه.
  • برخی سوابق مدیریتی
  • مدیر مسئول مؤسسه تحقیقات راهبردی تمدن اسلامی (متا)، اصفهان از ۱۳۹۵ تاکنون؛
  • مدیر مؤسسه مطالعات تحقیقات اسلامی فتوح اندیشه ـ شعبه اصفهان؛
  • معاونت آموزش مؤسسه مطالعات تحقیقات فتوح اندیشه قم از ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۵س؛
  • مدیر مسئول مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی مطالعات تمدن اسلامی کاشان (متا) تا سال ۱۳۹۶؛
  • عضو کارگروه نظام سیاسی، مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری، ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۰؛
  • کارشناس استانداردسازی پژوهش (معاونت پژوهش حوزه علمیه قم). از سال ۱۳۸۸ ـ ۱۳۹۰؛
  • عضو هیئت مؤسس مؤسسه فقه حکومتی و تمدن اسلامی قم؛
  • مدیر طرح ریشه­کنی خودکشی در نورآباد لرستان ( سازمان اوقاف و امور خیریه استان لرستان).
  • مدیر گروه تاریخ و اندیشه معاصر، مؤسسه آموزشی خواجه نصیرالدین طوسی (تهران) در سال­های ۷۶ و ۷۷٫
  • مشاور سیاسی سازمان اوقاف و امور خیریه استان اصفهان در دوران انتخابات دهم ریاست جمهوری.
  • مدیریت بقعه فرهنگی ـ قرآنی درب امام اصفهان و عضو هیئت امنای آستان امام‌زاده درب امام.
  • برخی تألیفات
  • کتاب
  • «جستارهای نظری در باب تمدن اسلامی»، قم، نشر معارف، ۱۳۹۴؛
  • «بحران تمدنی ایران معاصر»، قم، نشر معارف، ۱۳۹۵؛
  • «عرفان سیاسی و تمدن‌سازی اسلامی»، قم، کتاب فردا، ۱۳۹۸؛
  • «پول طلا؛ راهبرد نیل به تمدن نوین اسلامی». ترجمه و تحقیق :رؤیه نقدیه فی ازمه الاموال غیرالحقیقیه، قم، کتاب فردا، ۱۳۹۸
  • «الگوی تأسیس نظام پولی مبتنی بر پول طلا»، قم، کتاب فردا، ۱۳۹۸٫
  • تألیف جمعی کتاب «تصوف و سیاست» مؤسسه فتوح اندیشه قم؛
  • «مناسبات فقه حکومتی و عرفان سیاسی در افق تمدن اسلامی» قم، مؤسسه مطالعات تحقیقات فتوح اندیشه، در دست ارزیابی؛

 

  • مقالات
  • «بررسی انتقادی هرمنوتیک مارتین هیدگر از منظر فلسفه اسلامی»، مجله کلام اسلامی، شماره ۸۸، پاییز ۱۳۹۳٫ (علمی ـ پژوهشی)
  • الگوهای تمدنی جریان های اسلامی ترکیه معاصر، معرفت فرهنگی ـ اجتماعی، سال نهم، شماره۳۵، تابستان ۱۳۹۷٫ (علمی ـ پژوهشی)
  • تصرف، الگوی مواجهه اصیل جمهوری اسلامی با تمدن غرب، اسلام و مطالعات اجتماعی،
  • «مبانی انسان‌شناختی عرفان سیاسی»، مجله حکمت عرفانی، شماره ۸، بهار و تابستان ۱۳۹۴٫ (علمی ـ پژوهشی)
  • «حکم فقهی مقاصه در سب»، تألیف مشترک با آیت‌الله علی‌دوست، مجله مطالعات فقه معاصر، شماره دوم، زمستان۱۳۹۴٫
  • نقش انگیزه و محتوا در حرمت و حلیت هنر؛ همایش فقه هنر ۱۳۹۵٫
  • عصر صفوی و هم‌سویی معرفتی فقه و عرفان. نشریه پگاه حوزه، شماره ۳۱۶٫
  • بحران اباحه‌گری در تسنن، نشریه پگاه حوزه، شماره ۳۱۴٫
  • نظریه هرمنوتیک در اندیشه مجتهد شبستری، رویکردهای پژوهشی در علوم اجتماعی، سال سوم، شماره ۱۰، تابستان ۱۳۹۶٫
  • سید جمال الدین اسدآبادی، پدر روشن‌فکری ایران، علوم انسانی اسلامی، خرداد ۱۳۹۶٫
  • ادوار فقه تمدن، علوم انسانی اسلامی، خرداد ۱۳۹۵٫
  • بایسته‌های عرفان سیاسی، زمستان ۱۳۸۸؛
  • حقوق مخالف سیاسی در نظام سیاسی اسلام، مؤسسه امام خمینی، رویکرد متعالی فقه به حقوق بشر، ۱۳۹۰؛
  • بروکراسی عهد آقا محمد خان قاجار(منتشر نشده).
  • روش‌شناسی مواجهه با مخالف سیاسی با تکیه بر سیره معصومین(ع) (منتشر نشده).
  • روش‌شناسی فقه اجتماعی آیت‌الله بروجردی (منتشر نشده).

 

  • مناظره‌ها و نشست‌های علمی
  • داور کرسی آزاداندیشی. ارائه کننده: استاد اصغر طاهرزاده، ناقد: دکتر علی‌رضا شفاه؛ ۲۲/۱/۱۳۹۸٫
  • ناقد کرسی آزاداندیشی. ارائه کننده: دکتر سید حسین شهرستانی با موضوع: سبک زندگی از تمدن غربی تا تمدن مهدوی؛ ۸/۱۲/۱۳۹۷٫
  • نشست تخصصی با حجه‌الاسلام دکتر قاسمی در موضوع: مستند هاشمی زنده‌ است؛ ۲/۱۰/۱۳۹۷٫
  • نشست تخصصی با دکتر محمدعلی مرادی در موضوع: امکان‌ها و بایسته‌های تمدن‌سازی اسلامی؛ ۱۳۹۶
  • نشست تخصصی با دکتر بیژن عبدالکریمی در موضوع: امکان‌ها و بایسته‌های تمدن‌سازی اسلامی؛ ۱۳۹۶
  • سه جلسه متوالی، گفتگوی تخصصی با حجه‌الاسلام هدایت، موضوع بحث: اسلامی‌سازی علوم دانش‌گاهی، دانشگاه کاشان. بهار ۱۳۹۱٫
  • گفتگوی تخصصی با دکتر محمدعلی مرادی در موضوع «نقش فلسفه و عرفان در تولید علم دینی»، دانشگاه کاشان، دانشکده علوم انسانی، زمستان ۱۳۹۲٫
  • مناظره علمی با صادق زیباکلام در موضوع «سهم عالمان و روشنفکران در پیشرفت و تعالی ایران»، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، دانشکده پزشکی، بهار ۱۳۹۳٫
  • نشست تخصصی با حضور دکتر بیژون عبدالکریمی، مهدی نصیری، سید حسین شهرستانی؛ با موضوع: «امکان‌سنجی تأسیس تمدن اسلامی». ۱۵/۱/۹۴؛
  • نشست تخصصی با حضور دکتر سید صادق حقیقت، دکتر احمد هدار با موضوع: «تمدن و سیاست»: ۲۵/۱۱/۹۳؛
  • نشست تخصصی با حضور حجه‌الاسلام محسن غرویان، استاد مهدی نصیری با موضوع: «نسبت فلسفه و تمدن»:۱۷/۷/۹۴؛
  • نشست تخصصی : ظرفیت‌های عرفان در تمدن‌سازی اسلامی؛ ناقد: آقای دکتر علی‌رضا کرمانی، ۶/۱۰/۱۳۹۴؛ مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمینی(ره).
  • گفتگوی تخصصی با آقای حسین شامخی، در باب : آوا، نوا، غنا پس از انقلاب اسلامی؛ تحول مفهوم غنا پس از انقلاب اسلامی و بانگری فقه هنر در افق تمدن اسلامی، دانشگاه کاشان، تالار آزادی، ۲۳/۹/۱۳۹۴٫
  • نشست تخصصی با حجه الاسلام علی الماسی در موضوع: جایگاه عقلانیت در تمدن اسلامی (با تکیه بر حسن و قبح عقلی)؛ کاشان، فرهنگ‌سرای مهر، ۲/۱۳۹۵٫
  • نشست تخصصی با حجه‌الاسلام حسین عرب در موضوع: نسبت عقلانیت و سیاست؛ ۹/۱۰/۹۵٫
  • حضور علمی در همایش‌ها
  • مقاله برتر «همایش هفته چهارم تمدن نوین اسلامی» ۱۳۹۷اسفند، موضوع مقاله: «منزلت عقل فقهی در تمدن‌سازی اسلامی».
  • مقاله برگزیده همایش هفته تمدن نوین اسلامی؛ عنوان مقاله: «ظرفیت‌های علم عرفان در تمدن‌سازی اسلامی»/۱۳۹۶٫
  • همایش «فقه هنر»، ۱۳۹۴، برگزارکننده: مدرسه اسلامی هنر و دفتر تبلیغات، دبیر علمی:‌آیت‌الله علی‌دوست، موضوع مقاله : «نقش انگیزه و محتوا در حلیت و حرمت هنر (با تکیه بر غنا و موسیقی)؛
  • همایش «رویکرد متعالی فقه اسلامی به حقوق بشر»، ۱۳۹۰ قم، برگزارکننده: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، عنوان مقاله ارایه شده: «حقوق مخالف سیاسی در نظام سیاسی اسلام»؛
  • مقاله برتر در «همایش ملی تصوف و عرفان شیعی»، ۳۰ و ۳۱ فروردین ۱۳۹۱ یاسوج، برگزارکننده: دانشگاه آزاد اسلامی واحد یاسوج، مقاله ارایه شده: «وحدت معرفتی فقه و عرفان در عصر صفوی»؛
  • ارایه مقاله به «کنگره تحول در علوم انسانی» پاییز ۱۳۹۳ تهران، عنوان مقاله ارایه شده: «وحدت معنوی جوامع انسانی از منظر توصیف عرفانی»؛
  • نظام‌سازی علما در عصر صفوی؛ همایش تمدن‌زایی شیعه در عصر صفوی، اصفهان، دانشگاه صنعتی اصفهان، ۱۳۹۰٫
  • مکاتب عرفانی در عصر قاجار؛ همایش تمدن‌زایی شیعه در عصر قاجار، اردبیل، سرعین، ۱۳۹۱٫
  • برخی سوابق علمی ـ آموزشی
  • مدرس نظام اجتماعی اسلام و خانواده، مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی امام خمینی (ره)، ۱۳۹۵؛
  • مدرس «فقه سیاسی» دانشگاه باقرالعلوم قم.
  • مدرس «جامعه شناسی سیاسی» دانشگاه باقرالعلوم قم.
  • مدرس «جامعه شناسی سیاسی اسلام و ایران» دانشگاه باقرالعلوم «قم».
  • مدرس «جامعه‌شناسی»، مرکز تخصصی حوزه علمیه اصفهان، ۱۳۹۵ ـ ۹۶؛
  • مدرس «انقلاب اسلامی» دانشگاه کاشان ۱۳۹۲٫
  • مدرس «نظام سیاسی اسلام» دانشگاه علوم پزشکی کاشان ۱۳۹۲ ـ ۱۳۹۴٫
  • دبیر علمی گروه صفویه‌پژوهی (موسسه مطالعات اسلامی فتوح). از سال۸۵؛
  • محقق کارگروه راهبردی (مرکز بررسی‏های استراتژیک ریاست جمهوری). از سال۱۳۸۸ ـ ۱۳۹۰؛
  • سال‌ها تدریس در مؤسسه آموزشی‌ ـ پژوهشی مطالعات تمدن اسلامی از سال ۱۳۹۰ ـ تاکنون در موضوعات: مطالعات تمدنی، فقه تمدن، فلسفه علم، فلسفه علوم اجتماعی، تاریخ علم اجتماعی در غرب و اسلام، گفتمان‌های علم دینی در ایران و غرب‌شناسی؛

پایان

 

 

[۱] . تاریخ تولد: ۲۸/۶/۱۳۶۱ شماره شناسنامه: ۳۷۳۳،  تلفن تماس: ۰۹۱۳۸۳۲۷۲۲۸

معرفی مؤسسه مطالعات تمدن اسلامی (متا)

۱) مقدمه

مؤسسه آموزشی ـ پژوهشی مطالعات تمدن اسلامی (متا) در قالب یک مؤسسه مردم‌نهاد در سال ۱۳۹۲ تأسیس گردید، اما هسته اولیه آن در سال ۱۳۸۸ و در واکنش به فتنه‌انگیزی علیه انقلاب اسلامی ایجاد شد. اولین فعالیت‌هایی که در این مسیر آغاز شد، برگزاری جلسات و سخنرانی‌هایی با عنوان «دانشگاه اسلامی» و «علم دینی» در فاصله سال‌های ۱۳۸۸ ـ ۹۰ بود که در مراکزی چون دانشگاه تهران، دانشگاه قم، دانشگاه اصفهان، دانشگاه چمران (اهواز) و دانشگاه کاشان توسط حجه‌الاسلام سید محمدحسین متولی امامی برپا می‌شد. هسته اولیه مطالعات تمدنی، در دانشگاه کاشان و در سال ۱۳۹۰ کلید خورد و بعد از مدتی، برخی اساتید علاقه‌مند دانشگاه کاشان را نیز متوجه این مباحث نمود که در قالب برپایی جلسات گفت‌وگو و مناظره میان اساتید ادامه یافت. به تدریج، مطالعات تمدنی با اقبال بیش‌تری در میان طلاب و دانشجویان روبرو می‌شد و از این جهت، انگیزه تأسیس یک نهاد حقوقی با اهداف و روش‌های مشخص ایجاد شد.

تأسیس مؤسسه متا، به تابستان ۱۳۹۲ بازمی‌گردد که اولین فعالیت‌های خود را با تشکیل کلاس‌های آموزشی و طرح درس‌گفتارهای هدف‌مند، در تناسب با مطالعات تمدنی آغاز نمود. دوره‌های آموزشی مطالعات تمدنی که با عنوان «مدرسه تمدن اسلامی» به مدت چند سال برگزار شد، نه تنها بر تقویت علمی و ارتقای سطوح معرفتی نخبگان جوان شهر کاشان افزود که باعث گفتمان‌سازی و مطالبه‌گری شعارهای انقلاب در سطح مسئولین فرهنگی و سیاسی این شهر شد، تا جایی که در کوتاه‌ترین زمان، بسیاری از نهادهای فرهنگی شهر کاشان، دست همکاری و همیاری به روی مؤسسه متا گشودند. این مؤسسه در سال ۱۳۹۴ وارد فضای شهر اصفهان شد و با تشکیل شعبه‌ای جدید، فعالیت‌های علمی ـ آموزشی خویش را ادامه داد و با تجربه‌ای که از فعالیت‌های خویش در کاشان به‌دست آورده‌ بود، فعالیت‌های خویش را به‌صورت دقیق‌تر و منسجم‌تری دنبال کرد.

امروزه مؤسسه متا، با تأسیس حلقه‌های مطالعاتی و پژوهشی در موضوعاتی که در رصد نیازهای انقلاب اسلامی به دست آمده، گعده‌های علمی و نخبگانی قابل توجهی را شکل داده که در تقویت جریان انقلابی و تولید محصولات علمی ـ پژوهشی در راستای نیازهای جامعه اسلامی تأثیرات مهمی دارد.

۲) اهداف متا

مؤسسه مطالعات تمدن اسلامی (متا) مهم‌ترین هدف خویش را تقویت پایگاه نظری انقلاب اسلامی قرار داده و بی‌شک این هدف، با توجه به امکانات و ظرفیت‌هایی که مؤسسه متا در اختیار دارد یا در آینده به‌دست‌ می‌آورد، اشکال مختلف و آثار متفاوتی خواهد داشت. رسالتی که متا بر دوش خویش احساس می‌کند، تأمین محتوا و ظرفیت‌سازی فرهنگی برای پیشبرد پروژه انقلاب اسلامی تا نیل به تمدن اسلامی است. مؤسسین متا بر این باورند که مهم‌ترین راه برای رسیدن به چنین هدف والایی، تربیت نخبه انقلابی و آموزش نیروهای جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی است. مواردی که می‌تواند به عنوان اهداف میانی مؤسسه مطالعات تمدن اسلامی تلقی شود به شرح زیر است:

  1. آموزش و پرورش نیروهای انقلابی در تراز مطالبات امام راحل و مقام معظم رهبری.
  2. تربیت نخبه و پژوهش‌گر حوزوی و دانشگاهی در جهت پاسخ به نیازهای امروز انقلاب اسلامی.
  3. مواجهه انتقادی با علم و تمدن غربی از پایگاه علوم اسلامی.
  4. ایجاد زمینه‌های علمی، پژوهشی و فرهنگی برای تحول در علوم انسانی و جهت‌دهی به پایان‌نامه‌های حوزوی و دانشگاهی در راستای تولید علم دینی.
  5. تأسیس حوزه علمیه‌‌ای متشکل از فقیهان انقلابی برای تولید و ارتقای فقه تمدن‌ساز.
  6. تأسیس دانشگاه اسلامی در جهت پاسخ به نیازهای واقعی جامعه اسلامی و حل مسائل با استفاده از مبانی اسلامی و آموزه‌های وحیانی.
  7. تبیین و گفتمان‌سازی ادبیات «تمدن‌سازی دینی» در میان اقشار مختلف علمی و فرهنگی جامعه اسلامی و ایجاد امید و انگیزش لازم برای حرکت جمعی به سوی «تمدن نوین اسلامی».
  8. هویت‌بخشی به طلاب، دانشجویان و اقشار مختلف مردمی، ذیل پرچم انقلاب اسلامی و تبیین جایگاه تاریخی انقلاب اسلامی در برابر تاریخ غربی.
  9. افزایش اعتماد عمومی نسبت به انقلاب اسلامی از طریق بی‌اعتمادسازی مردم و نخبگان نسبت به دوران منهوس پهلوی و تمدن ماده‌زده غربی با تبیین وضعیت سیاسی و اجتماعی آن‌دو.
  10. طراحی نظام آموزشی «انسان‌ساز» در برابر نظام‌آموزشی «ابزارساز» کنونی، تا آدمیان بار دیگر به فطرت و حقیقت عالم مواجه شوند و از آبشخور اصلی انقلاب اسلامی سیراب شوند.
  11. تولید کتاب، مجله، نرم‌افزار، محصولات رسانه‌ای و …. در جهت تقویت بنیان‌های نظری تأسیس تمدن نوین اسلامی.

تبصره: آن‌چه به عنوان اهداف مطرح شد، لزوماً با ظرفیت‌های کنونی مؤسسین متا قابل دسترسی نیست و قطعاً اهداف هر سازمان، بسته به ظرفیت‌های مادی و معنوی‌اش در فرآیند حرکت، امکان تحقق پیدا می‌کند.

۳) قالب‌های فعالیت

  1. طراحی و اجرای دوره‌های آموزشی با عنوان «مطالعات تمدنی»؛
  2. تشکیل حلقه‌های علمی ـ پژوهشی به هدف تولید ادبیات نظری در باب تمدن اسلامی؛
  3. برگزاری دوره تربیت مربی با عناوینی چون: «مربّی غرب‌شناسی»، «مربّی مطالعات تمدنی» ، «مربّی تاریخ معاصر و انقلاب اسلامی»، «مربّی فلسفه علم و معرفت‌شناسی»؛
  4. برگزاری اردوهای علمی و آموزشی با حضور اساتید برجسته.
  5. برگزاری «نشست‌های تخصصی» و «مناظره‌های علمی».
  6. رایزنی و همکاری با نهادی علمی و فرهنگی هم‌راستا با اهداف انقلاب اسلامی.
  7. پایگاه اطلاع‌رسانی.

زیرمجموعه ها :

  • گروه فقه حکومتی
  • گروه معیشت و اقتصاد
  • گروه مطالعات تمدنی
  • گروه تاریخ
  • گروه فلسفه علم
  • گروه روان شناسی
  • گروه طب و پزشکی
  • گروه محیط زیست
  • گروه معماری و شهرسازی

دفتر مرکزی :

اصفهان – خیابان ابن سینا – خیابان سنبلستان – مرقد مطهر امامزادگان درب امام – سالن فرهنگ

۰۹۱۳۵۵۵۶۸۶۳  – ۰۹۱۳۸۳۲۷۲۲۸  – ۰۹۱۳۲۰۷۹۶۸۳ – ۰۳۱۳۴۴۹۵۶۲۰

2 دیدگاه

  1. 1

    دکتر نورالله صالحی

    جایگاه و نقش ولایت مطلقه فقیه در نظام اقتصادی اسلام: ارایه مدلی نو برای استقلال بانک مرکزی
    چکیده
    تاریخ بشری برنامه های اقتصادی مختلفی را برای بهبود معیشت خود آزموده است، دانشمندان و نظریه پردازان اقتصادی در طول تاریخ به بیان این برنامه ها پرداخته اند. نظام های اقتصادی کاپیتالیسم و سوسیالیسم از جمله برنامه هایی بوده که نظریه پردازان بیان کرده اند . ابتدا به بررسی نظام سرمایه داری و سوسیالیسم می پردازیم ، پس از آن نشان می دهیم که این نظام ها محکوم به شکست می باشند و نظام اقتصادی برتر که معیشت را به بهترین وجه ممکن می سازد نظام اقتصادی اسلام است.
    هدف اصلی نظام اسلامی ، توسعه ی بستر و زمینه هایی است که تقرب انسان به پیشگاه خداوند و آرامش و آسایش جاویدان او ، در آن گستره حاصل می شود.
    پیروزی انقلاب شکوه مند اسلامی ایران در بهمن ماه سال ۱۳۵۷ و اعلام نظام «جمهوری اسلامی» بر اساس تئوری «ولایت فقیه» از سوی رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی قدس سره، به لحاظ نا شناخته بودن ابعاد و زوایای آن و نیز همسو و هماهنگ نبودن با اهداف استعماری استکبار جهانی، از آغاز با چالش ها، مناقشات و برخوردهای چندگانه ای از سوی موافقان و مخالفان داخلی و خارجی مواجه شده است.
    بنابراین، نظریه ولایت فقیه تنها برخاسته از تفکر امام خمینی و برخی فقهای معاصر نظیر ملا احمد نراقی و مانند آنان نیست، بلکه از متن اسلام و قرآن برخاسته و در اسلام و تشیع پیشینه دیرینه ای دارد، و نخستین بار توسط خود پیشوایان معصوم علیه السلامطرح و تبلیغ گردیده است.
    مهمترین موضوع در حکومت اسلامی که آن را از سایر حکومت ها متمایز می کند ولایت فقیه می باشد. در نتیجه در نظام اقتصادی اسلامی نقش ولایت مطلقه فقیه اهمیت خاصی پیدا می کند که به نظر می رسد تا به امروز این موضوع در اقتصاد اسلامی مغفول مانده است.
    پول یک پدیده اجتماعی است که فعالیت‌های اقتصادی انسان‌ها را متأثر می‌کند. پول در جامعه مثل جریان خون در بدن است. همان‌گونه که خون بدون اینکه مصرف شود از کانال رگ‌ها تمام اعضا و بافت‌ها را به عدالت تغذیه می‌کند و به حرکت و زایش می کشاند، پول هم در جامعه بدون این‌که مصرف شود، باید به عدالت از کانال طرح‌ها و برنامه‌ها به اعضای جامعه برسد و آن‌ها را به تولید و خدمت‌رسانی کشاند. همانطور که خون امکانات زندگی مثل اکسیژن و قند را در اختیار سلول‌ها قرار می‌دهد و مانند کاتالیزور، کارش جوش دادن معاملات است و بدون آن‌که خودش کار کند، درهر گونه جابه‌جایی در صنعت و کشاورزی و غیره حضور دارد و جامعه را به تلاش و کار و امنیت و رفاه می‌کشاند. از طرفی همان‌طورکه اگر خون بیمار شود بدن از پای در می آید، پول هم اگر مریض شود بدترین نوع بیماری‌های صعب‌العلاج اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و امنیتی پدیدار می‌گردد.
    در نتیجه به نظر می رسد با توجه به اهمیت پول در اقتصاد و جامعه لازم است تولید و کنترل آن از مجرای الهی صورت گیرد. با توجه به این که نظام جمهوری اسلامی ایران حکومتی مبنتی بر توحید تشکیل شده است و مجرای الهی بودن آن از طریق ولایت مطلقه فقیه انجام می گیرد لازم است عالی ترین نهاد پولی و مالی کشور که بانک مرکزی می باشد تحت نظارت مستقیم ولایت فقیه صورت گیرد.
    بررسی تاریخ اقتصاد نشان می دهد تا پیش از ایجاد نهادی به نام بانک مرکزی، دولت ها وظیفه انتشار پول را بر عهده داشتند. دولت ها با استفاده از امتیاز نشر پول هر زمان که با کاهش درآمد یا کمبود نقدینگی در خزانه رو به رو می شدند، با افزایش شدید حجم پول در گردش به تورم دامن می زدند. دولت ها که به دلیل تصدی قوه مجریه و تکفل هزینه های بودجه ای به خرج کردن منابع به میزانی بیش از درآمدها تمایل دارند، همواره بر بانکهای مرکزی برای اخذ وام فشار وارد می کنند و توجه زیادی به آثار تورمی ناشی از این امر ندارند. در واقع، به رغم اینکه بر اساس ملاحظات تجربی و نظری اقتصاد کلان، تنظیم سیاست های پولی، از جمله حجم نقدینگی باید متناسب با اهدافی مانند رشد اقتصادی و ثبات سطح عمومی قیمتها انجام شود، مشکلات مالی دولت ها بر این ملاحظات فایق آمده و در نتیجه کارکرد سیاست های پولی را با مخاطره جدی مواجه ساخته است.
    با توجه به جهان بینی خاصی که در کشور ما وجود دراد و نیز نظام اقتصادی اسلام که در حکومت اسلامی معنا پیدا می کند لازم است ساز و کار استقلال بانک مرکزی بنا به دلایل زیر متناسب با این جهان بینی تامین گردد:
    ۱- انتخاب و مدت دوره ریاست بانک مرکزی می بایست مستقل از دولت باشد زیرا در کشور ما که بانک مرکزی کاملاً تحت تأثیر سیاست ها و اهداف دولت است استقلال بانک مرکزی معنا ندارد.
    ۲- با توجه به روند افزایشی مطالبات بانکی از بخش دولتی و غیر دولتی شبکه بانکی کشور می تواند با افزایش نرخ ذخیره قانونی از گسترش اعتبار بانکی و خلق پول جلوگیری نماید که این امر سیاست های مالی و پولی دولت را در راستای تحقق اندازه بهینه دولت بهبود خواهد بخشید.
    ۳- در فرایند افزایش استقلال بانک مرکزی در ایران لازم است تدابیر مناسبی در مورد نحوه پاسخگوئی بانک مرکزی به نهاد بالا اندیشید به عبارت دیگر نهاد مستقل بانک مرکزی در صورتی شانس بقا دارد که جایگاه آن در مقام پاسخگوئی به صورتی سازگار با قانون اساسی و عرف سیاسی در ساختار سیاسی کشور تعریف شود.
    ۴-با توجه به اهمیت بانک مرکزی که بالاترین نهاد پولی کشور می باشد و مهمترین وظیفه ی آن حفظ ارزش پول ملی کشور می باشد می بایست در راس این نهاد شخصیتی قرار بگیرد که منافع جامعه را در نظر بگیرد و نه منافع بانکداران.
    در نتیجه خلاصه نظریه اینجانب که تصورم بر این است برگرفته از اصول اقتصاد اسلامی می باشد این است که:
    ریس کل بانک مرکزی توسط ولی فقیه تعیین گردد.
    با این کار هم استقلال بانک مرکزی تامین می گردد و هم سیاست های پولی و مالی از کارایی بیشتری برخوردار می شوند.

    پاسخ
    1. 1.1

      محمد غلامی

      ممنون برادر

      پاسخ

ارسال یک نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *